Trong nhiều doanh nghiệp, Citizen Developer thường được nhìn nhận như một vai trò bổ trợ, xử lý các nhu cầu nhỏ lẻ hoặc giúp giảm tải cho IT trong phạm vi hệ thống hiện có. Ở giai đoạn này, hoạt động của họ chủ yếu gắn với bối cảnh nội bộ, tuân theo các nguyên tắc quản trị và kiến trúc đã được thiết lập sẵn.
Khi Citizen Developer bắt đầu tham gia sâu hơn vào các hệ sinh thái LC/NC trên thế giới, bức tranh phát triển năng lực của họ trở nên rõ ràng hơn. Các nền tảng lớn đều xây dựng cộng đồng, chương trình đào tạo, chuẩn năng lực và cơ hội dự án xoay quanh vai trò này. Tên gọi có thể khác nhau giữa các hệ sinh thái, nhưng điểm chung là: Citizen Developer không chỉ sử dụng nền tảng cho công việc nội bộ, mà từng bước phát triển năng lực để thiết kế, triển khai và đóng góp giải pháp cho các bài toán vận hành của thị trường doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, quá trình trưởng thành của Citizen Developer thường được nhìn nhận như một lộ trình phát triển năng lực theo chiều sâu, gắn với mức độ phức tạp của bài toán họ có thể đảm nhận. Và trong hệ sinh thái Cleeksy, lộ trình này được thể hiện qua 4 level phát triển năng lực dưới đây.
Level 1: Citizen Developer
Đây là cấp độ khởi đầu, nơi Citizen Developer trực tiếp xây dựng giải pháp cho công việc thực tế. Ở level này, trọng tâm năng lực nằm ở khả năng hiện thực hóa một bài toán nghiệp vụ thành giải pháp vận hành chạy được:
- Thiết kế và triển khai các workflow xử lý công việc
- Xây dựng form nhập liệu, bảng theo dõi, dashboard nghiệp vụ
- Tự động hóa các tác vụ lặp lại trong phạm vi công việc hằng ngày
Giai đoạn này đóng vai trò nền tảng vì giúp Citizen Developer hình thành tư duy quy trình và tư duy hệ thống: không chỉ làm xong việc, mà bắt đầu hiểu dòng chảy công việc, cách dữ liệu di chuyển và những điểm có thể cải tiến.
Level 2: Solution Designer
Ở level này, Citizen Developer chuyển trọng tâm sang thiết kế cách giải pháp nên được xây. Solution Designer đi sâu hơn vào kiến trúc bên trong một nền tảng, đảm bảo giải pháp được xây đúng ngay từ đầu, thay vì phải sửa chữa khi hệ thống đã vận hành:
- Thiết kế cấu trúc giải pháp trên Cleeksy DOP trước khi build
- Xác định rõ vai trò người dùng, luồng xử lý và mối quan hệ dữ liệu
- Đặt ra các nguyên tắc thiết kế để giải pháp dễ mở rộng và bảo trì
- Trực tiếp build theo thiết kế hoặc phối hợp với Citizen Builder để triển khai
Level 3: Solution Architect
Ở level này, Citizen Developer mở rộng phạm vi thiết kế sang nhiều nền tảng và hệ thống khác nhau, không còn giới hạn trong một hệ thống đơn lẻ. Trọng tâm năng lực chuyển sang đảm bảo sự kết nối thông suốt của toàn bộ kiến trúc vận hành số:
- Thiết kế kiến trúc vận hành số trong Cleeksy DOP và kết nối với các hệ thống bên ngoài
- Định nghĩa cách dữ liệu, quy trình và vai trò người dùng liên thông giữa nhiều nền tảng
- Thiết kế các nguyên tắc tích hợp, phân quyền, báo cáo và luồng kiểm soát
- Đảm bảo tính nhất quán, ổn định và khả năng mở rộng của toàn hệ thống
Solution Architect không chỉ giải bài toán nghiệp vụ, mà chịu trách nhiệm giữ cho toàn bộ hệ sinh thái vận hành không bị đứt gãy khi mở rộng hoặc thay đổi.
Level 4: Digital Consultant
Khi đã trải nghiệm nhiều mô hình tổ chức và bài toán vận hành khác nhau, năng lực của Citizen Developer được mở rộng sang hướng tư vấn và dẫn dắt cải tiến:
- Phân tích hiện trạng vận hành của doanh nghiệp
- Đề xuất kiến trúc giải pháp và lộ trình triển khai phù hợp với năng lực đội ngũ
- Đồng hành cùng doanh nghiệp trong các dự án cải tiến và chuyển đổi số
Đây là giai đoạn kinh nghiệm vận hành số được chuyển hóa thành giá trị tư vấn chuyên môn và mở ra cơ hội nghề nghiệp cũng như thu nhập ở mức cao hơn.
Hy vọng góc nhìn này giúp bạn hình dung rõ hơn con đường phát triển Citizen Developer trong hệ sinh thái Cleeksy, từ người cải tiến công việc hằng ngày đến người thiết kế và tư vấn vận hành số cho tổ chức.